بازگشت به دانشنامه ←
لوله فالکن چیست؟
ملزومات و مواد مصرفی۱۰ دقیقه مطالعه۱۹ بازدید

لوله فالکن چیست؟

لوله فالکن (Falcon Tube) یکی از پرکاربردترین ظروف پلاستیکی آزمایشگاهی برای نگهداری، انتقال، مخلوط‌سازی و سانتریفیوژ نمونه‌ها است. این لوله‌ها معمولاً در حجم‌های 15 و 50 میلی‌لیتری تولید می‌شوند و در آزمایشگاه‌های ژنتیک، بیولوژی مولکولی، میکروبیولوژی، کشت سلولی و تشخیص طبی کاربرد گسترده دارند.

ملزومات و مواد مصرفی

لوله فالکن چیست؟

انواع، کاربردها و تفاوت فالکن ۱۵ و ۵۰ میلی‌لیتری

پاسخ کوتاه
  • برای نگهداری، انتقال و پردازش نمونه استفاده می‌شود.
  • مدل‌های ۱۵ و ۵۰ میلی‌لیتری بیشترین مصرف را دارند.
  • قابلیت استفاده در سانتریفیوژ را دارد.
  • در انواع استریل و غیر استریل تولید می‌شود.
  • برخی مدل‌ها DNase/RNase Free هستند.
  • حداکثر RCF قابل تحمل و کیفیت درب از معیارهای مهم انتخاب‌اند.

لوله فالکن چیست؟

فالکن نوعی لوله مخروطی‌شکل یا Conical Centrifuge Tube است که برای نگهداری، انتقال و پردازش نمونه‌های آزمایشگاهی طراحی شده است.

این لوله‌ها معمولاً دارای بدنه مدرج، درب پیچی، انتهای مخروطی و قابلیت استفاده در سانتریفیوژ هستند و بسته به مدل، برای نگهداری در یخچال یا فریزر نیز مناسب‌اند.

نام Falcon در اصل متعلق به شرکت Corning است، اما امروزه در بسیاری از آزمایشگاه‌ها به‌صورت نام عمومی برای این نوع لوله‌ها استفاده می‌شود.

لوله فالکن ۱۵ و ۵۰ میلی‌لیتری
نمونه‌ای از لوله‌های فالکن مخروطی ۱۵ و ۵۰ میلی‌لیتری

ویژگی‌های اصلی لوله فالکن

📏
بدنه مدرج
برای تخمین حجم نمونه
🔒
درب پیچی
کاهش احتمال نشت
🔻
انتهای مخروطی
تجمع بهتر رسوب
🌀
قابلیت سانتریفیوژ
مناسب جداسازی و شست‌وشو
❄️
تحمل دمای پایین
وابسته به مشخصات سازنده
🏷️
سطح لیبل‌گذاری
برای ثبت مشخصات نمونه

انواع لوله فالکن

15
فالکن ۱۵ میلی‌لیتری
  • شست‌وشوی سلول
  • رقیق‌سازی نمونه
  • استخراج DNA و RNA
  • انتقال نمونه
  • اشغال فضای کمتر
50
فالکن ۵۰ میلی‌لیتری
  • نگهداری حجم‌های بیشتر
  • کشت سلولی
  • محیط کشت
  • شست‌وشوی سلولی
  • آماده‌سازی محلول‌ها
فالکن استریل
  • مناسب کشت سلولی
  • مناسب میکروبیولوژی
  • مناسب نمونه‌های حساس
🧪
فالکن غیر استریل
  • نگهداری محلول‌ها
  • کارهای عمومی آزمایشگاهی
  • سانتریفیوژهای روتین

تفاوت فالکن ۱۵ و ۵۰ میلی‌لیتری

ویژگی فالکن ۱۵ میلی‌لیتری فالکن ۵۰ میلی‌لیتری
حجم اسمی ۱۵ میلی‌لیتر ۵۰ میلی‌لیتر
فضای اشغال‌شده کمتر بیشتر
مصرف مواد کمتر بیشتر
کاربرد رایج کارهای روزمره و حجم کم حجم بالا و شست‌وشوی سلولی
سهولت نگهداری در رک بیشتر کمتر
ظرفیت نمونه محدودتر بیشتر

فالکن استریل و غیر استریل

فالکن استریل
  • مناسب کشت سلولی
  • مناسب میکروبیولوژی
  • مناسب نمونه‌های حساس
  • بسته‌بندی کنترل‌شده
فالکن غیر استریل
  • مناسب نگهداری محلول‌ها
  • مناسب کارهای عمومی
  • مناسب سانتریفیوژ روتین
  • قیمت پایین‌تر در برخی مدل‌ها

DNase/RNase Free چیست؟

در آزمایشگاه‌های ژنتیک و زیست‌شناسی مولکولی، آلودگی به DNase یا RNase می‌تواند باعث تخریب DNA و RNA شود. برای کاربردهای حساس، استفاده از فالکن‌های کنترل‌شده از نظر این آلودگی‌ها توصیه می‌شود.

استخراج DNA
استخراج RNA
PCR
Real-Time PCR
NGS
آرشیو نمونه‌های مولکولی

مقاومت در برابر سانتریفیوژ

یکی از مهم‌ترین مشخصات فالکن، حداکثر نیروی گریز از مرکز یا RCF قابل تحمل آن است. این مقدار باید از سوی سازنده اعلام شده باشد و با برنامه سانتریفیوژ آزمایشگاه هماهنگ شود.

فالکن باکیفیت
  • عدم تغییر شکل
  • عدم نشتی
  • پایداری بیشتر در دور بالا
  • درب مطمئن
فالکن بی‌کیفیت
  • احتمال ترک‌خوردگی
  • تغییر شکل بدنه
  • نشتی نمونه
  • باز شدن یا شل شدن درب

کیفیت درب فالکن

آب‌بندی کامل
عدم باز شدن در سانتریفیوژ
کاهش تبخیر نمونه
عملکرد مناسب در ۲۰- درجه
عملکرد مناسب در ۸۰- درجه طبق مشخصات سازنده
باز و بسته شدن روان

چگونه لوله فالکن مناسب انتخاب کنیم؟

📏
حجم
  • ۱۵ یا ۵۰ میلی‌لیتر
  • متناسب با حجم نمونه
🌀
حداکثر RCF
  • مطابق سرعت سانتریفیوژ
  • طبق مشخصات سازنده
استریلیتی
  • استریل برای کشت سلولی
  • غیر استریل برای کار عمومی
🧬
کیفیت مولکولی
  • DNase/RNase Free
  • مناسب نمونه‌های حساس
🔒
کیفیت درب
  • آب‌بندی مناسب
  • عدم نشتی
❄️
تحمل دمایی
  • یخچال و فریزر
  • بررسی محدوده دمایی محصول

کاربرد فالکن در آزمایشگاه‌های مختلف

نوع آزمایشگاه کاربرد
ژنتیک پزشکی استخراج و آماده‌سازی نمونه
مولکولی انتقال و ذخیره نمونه
میکروبیولوژی تهیه سوسپانسیون‌ها
کشت سلولی شست‌وشو و جمع‌آوری سلول
تشخیص طبی آماده‌سازی و انتقال نمونه
تحقیقاتی تهیه محلول و سانتریفیوژ نمونه

وکتور چگونه می‌تواند در خرید فالکن کمک کند؟

لوله‌های فالکن از نظر حجم، استریلیتی، حداکثر RCF، کیفیت درب، محدوده دمایی و مشخصات DNase/RNase Free با یکدیگر تفاوت دارند.

فالکن ۱۵ میلی‌لیتری
فالکن ۵۰ میلی‌لیتری
فالکن استریل
فالکن غیر استریل
DNase/RNase Free
مدل مقاوم به RCF بالا
رک فالکن
مدل مناسب کشت سلولی
در وکتور می‌توانید مشخصات موردنیاز خود را ثبت کرده و پیشنهاد چندین تأمین‌کننده را از نظر برند، حجم، استریلیتی، مقاومت سانتریفیوژی، قیمت و زمان تحویل مقایسه کنید.
💡 تجربه عملی

در بسیاری از آزمایشگاه‌های ژنتیک، فالکن ۱۵ میلی‌لیتری بیشترین مصرف را دارد. فالکن ۵۰ میلی‌لیتری بیشتر برای شست‌وشوی سلولی، محیط کشت و کار با حجم‌های بالاتر استفاده می‌شود.

در کاربردهای سانتریفیوژی، توجه به حداکثر RCF و کیفیت درب اهمیت زیادی دارد؛ زیرا استفاده از لوله نامناسب می‌تواند باعث نشت، تغییر شکل یا از دست رفتن نمونه شود.

برندهای مطرح لوله فالکن

🧪
برندهای مطرح
  • Corning Falcon
  • Thermo Scientific
  • Sarstedt
  • Greiner Bio-One
  • Nest
  • SPL Life Sciences
  • Jet Biofil
📋
مشخصات قابل مقایسه
  • حجم
  • حداکثر RCF
  • استریل بودن
  • DNase/RNase Free
  • کیفیت درب
  • تحمل دمایی

سؤالات متداول

چرا به این لوله‌ها فالکن گفته می‌شود؟
Falcon در اصل یک نام تجاری متعلق به شرکت Corning است که به‌مرور به نام عمومی این نوع لوله‌های مخروطی تبدیل شده است.
تفاوت فالکن ۱۵ و ۵۰ میلی‌لیتری چیست؟
تفاوت اصلی در حجم قابل نگهداری، فضای اشغال‌شده و نوع کاربرد است.
آیا همه فالکن‌ها برای سانتریفیوژ مناسب هستند؟
خیر. باید حداکثر RCF قابل تحمل و سازگاری با روتور بررسی شود.
DNase/RNase Free چه اهمیتی دارد؟
برای کاهش خطر تخریب DNA و RNA در آزمایش‌های مولکولی اهمیت دارد.
آیا فالکن استریل برای همه کاربردها لازم است؟
خیر. در کشت سلولی و نمونه‌های حساس ضروری‌تر است، اما برای بسیاری از کارهای عمومی، مدل غیر استریل کافی است.
آیا فالکن را می‌توان در فریزر ۸۰- درجه نگهداری کرد؟
فقط در صورتی که سازنده این محدوده دمایی را تأیید کرده باشد؛ مشخصات هر محصول باید جداگانه بررسی شود.

منابع

  1. Corning Falcon Product Guide
  2. Thermo Scientific Laboratory Consumables Guide
  3. Sarstedt Laboratory Consumables Handbook
  4. WHO Laboratory Quality Management System Handbook
  5. CLSI Laboratory Best Practices
  6. Current Protocols in Molecular Biology